Luật chơi Cờ vua (Chess)
Help URL: /help/chess · Formats: 15-game-formats.md · Engine: 05-game-modules.md1. Mục tiêu
Chiếu hết (checkmate) vua đối phương — tức vua đối phương đang bị chiếu và không thể thoát.
2. Bàn cờ & quân
- Bàn 8×8 ô vuông xen kẽ.
- Mỗi bên 16 quân: 1 vua, 1 hậu, 2 xe, 2 mã, 2 tượng, 8 tốt.
- Trắng (White) đi trước; Đen (Black) đi sau.
- Luân phiên lượt — mỗi lượt đi một quân (trừ nhập thành).
Ký hiệu quân
| Quân | Việt | Ký hiệu quốc tế |
|---|---|---|
| King | Vua | K |
| Queen | Hậu | Q |
| Rook | Xe | R |
| Bishop | Tượng | B |
| Knight | Mã | N |
| Pawn | Tốt | (không ký hiệu) |
3. Cách di chuyển từng quân
3.1 Vua (King)
- Đi 1 ô theo mọi hướng (ngang, dọc, chéo).
- Không được đi vào ô bị đối phương chiếm hoặc ô bị chiếu.
- Mỗi vua chỉ nhập thành một lần trong ván.
3.2 Hậu (Queen)
- Đi bất kỳ số ô theo đường thẳng (ngang, dọc, chéo).
- Không nhảy qua quân khác.
- Dừng trước quân đồng đội; ăn quân địch tại ô đích.
3.3 Xe (Rook)
- Đi bất kỳ số ô ngang hoặc dọc.
- Không nhảy qua quân.
3.4 Tượng (Bishop)
- Đi bất kỳ số ô đường chéo.
- Tượng trắng luôn đi ô trắng; tượng đen luôn đi ô đen (vị trí ban đầu).
3.5 Mã (Knight)
- Đi hình chữ L: 2 ô một hướng + 1 ô vuông góc.
- Nhảy qua quân khác — chỉ quân có thể nhảy.
3.6 Tốt (Pawn)
- Tiến 1 ô thẳng về phía đối phương (không lùi).
- Từ hàng xuất phát: có thể tiến 2 ô lần đầu.
- Ăn chéo 1 ô khi có quân địch chéo trước mặt.
- Không ăn thẳng phía trước.
4. Luật đặc biệt
4.1 Chiếu (Check)
Vua bị tấn công. Người bị chiếu bắt buộc thoát chiếu ở lượt tiếp theo bằng một trong:
- Di chuyển vua ra ô an toàn
- Chặn đường tấn công (không áp dụng nếu bị mã chiếu)
- Ăn quân đang chiếu
Không được đi nước khác khi đang bị chiếu.
4.2 Chiếu hết (Checkmate)
Vua bị chiếu và không có nước hợp lệ → thua.
4.3 Nhập thành (Castling)
Một lượt đồng thời di chuyển vua và xe:
| Loại | Vua | Xe |
|---|---|---|
| Nhập thành cánh vua (O-O) | e1→g1 (trắng) | h1→f1 |
| Nhập thành cánh hậu (O-O-O) | e1→c1 | a1→d1 |
Điều kiện (cả hai bên):
- Vua và xe tương ứng chưa từng di chuyển
- Không có quân giữa vua và xe
- Vua không đang bị chiếu
- Vua không đi qua ô bị chiếu
- Ô vua đến và ô vua đi qua không bị chiếu
4.4 Bắt tốt qua đường (En passant)
Khi tốt địch vừa tiến 2 ô từ hàng xuất phát, đứng cạnh tốt của bạn:
- Lượt tiếp theo bạn có thể ăn như thể tốt địch chỉ tiến 1 ô.
- Chỉ áp dụng ngay lượt sau nước tốt 2 ô.
4.5 Phong cấp (Promotion)
Tốt tiến đến hàng cuối → đổi thành Hậu, Xe, Tượng, hoặc Mã (không được giữ tốt).
- Thường chọn Hậu.
- Trên web: hộp thoại chọn quân khi phong cấp.
5. Hòa (Draw)
| Loại hòa | Mô tả |
|---|---|
| Stalemate (hết nước) | Không bị chiếu nhưng không có nước hợp lệ |
| Insufficient material | Không đủ lực chiếu hết (VD: vua vs vua, vua+mã vs vua) |
| Thỏa thuận | Cả hai bên đồng ý hòa (nút Đề nghị hòa) |
| Hết giờ đặc biệt | Hết giờ nhưng đối phương không đủ quân để chiếu hết → hòa |
| Lặp ba lần | Cùng thế cờ lặp 3 lần — xin hòa (v2) |
| 50 nước | 50 nước không ăn quân, không tốt tiến — xin hòa (v2) |
6. Thắng / thua (online)
| Kết quả | Điều kiện |
|---|---|
| Thắng | Chiếu hết, đối thủ đầu hàng, đối thủ hết giờ |
| Thua | Bị chiếu hết, tự đầu hàng, hết giờ |
| Hòa | Theo bảng mục 5 |
Đầu hàng (Resign)
Nút Đầu hàng → xác nhận → đối thủ thắng ngay.
Đề nghị hòa (Draw offer)
- Bấm Đề nghị hòa → đối thủ thấy thông báo.
- Chấp nhận → hòa. Từ chối → chơi tiếp.
- Một đề nghị chờ phản hồi tại một thời điểm.
7. Đồng hồ (thể thức thời gian)
Host chọn khi tạo phòng — chi tiết: 15-game-formats.md.
Cách đọc ký hiệu
`5+3` = mỗi người 5 phút ban đầu + cộng 3 giây sau mỗi nước đi hợp lệ.
| Thành phần | Ý nghĩa |
|---|---|
| Số đầu (5) | Thời gian ban đầu mỗi bên |
| Số sau (+3) | Giây cộng thêm mỗi lượt (increment) |
Preset phổ biến
| Ký hiệu | Loại | Thời lượng điển hình |
|---|---|---|
| 3+0, 3+2 | Blitz | 3–8 phút |
| 5+0, 5+3 | Blitz | 5–15 phút |
| 10+0, 10+5 | Rapid | 10–25 phút |
| 60+0, 60+30 | Classical | 45–90+ phút |
Luật đồng hồ trên web
- Chỉ đồng hồ người đang đến lượt chạy.
- Hết giờ (
0:00) → thua vì timeout (trừ trường hợp hòa vì không đủ quân). - Mất mạng: đồng hồ vẫn chạy (mặc định).
8. Chơi trên 5 Phút Giải Trí
Tạo / vào phòng
- Vào Cờ vua → chọn thời gian + cộng giây/lượt.
- Tạo phòng hoặc nhập mã phòng.
- Cả hai bấm Sẵn sàng.
Giao diện
| Thành phần | Chức năng |
|---|---|
| Bàn cờ | Kéo thả hoặc click chọn quân → click đích |
| Ô sáng xanh | Nước đi hợp lệ |
| Ô vàng | Nước đi vừa rồi |
| Đồng hồ | Thời gian còn lại mỗi bên |
| Lịch sử nước | Danh sách SAN bên phải |
| Lật bàn | Xem từ góc đen |
Sau ván
- Kết quả + thay đổi xếp hạng (nếu ranked).
- Tải PGN (lịch sử ván).
- Chơi lại nếu cả hai đồng ý.
9. FAQ
Hỏi: Đi vào ô bị chiếu có được không? Không. Vua không được đứng trên ô bị tấn công.
Hỏi: Nhập thành khi đang bị chiếu? Không. Vua phải không bị chiếu trước khi nhập thành.
Hỏi: Phong cấp bắt buộc chọn Hậu? Không — chọn Hậu, Xe, Tượng, hoặc Mã.
Hỏi: Hết giờ nhưng đối thủ chỉ còn Vua? Hòa — đối phương không đủ lực chiếu hết.
Hỏi: Mất mạng giữa ván? Vào lại link phòng trong 60 giây. Đồng hồ vẫn chạy.
Hỏi: Xếp hạng tính khi nào? Ván ranked, tài khoản xác minh, đủ số nước tối thiểu — xem 07-ranking.md.
10. Không hỗ trợ (v1)
- Chess960, Crazyhouse, v.v.
- Phân tích máy tính tích hợp (v2).
- Xem lại ván người khác (spectator v2).
Related
- 20-game-rules.md — shared platform rules
- 15-game-formats.md — time presets
- 06-rooms.md — room lifecycle